ආහාර ද්රව්ය සහ ප්රවාහන ගාස්තු ඉහළ යාම හමුවේ මහ බැංකු ඉලක්කය අඛණ්ඩව සිව්වන මාසයටත් ඉක්මවයි
උද්ධමන අනුපාතිකය සහ කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය
ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන උද්ධමනය 2026 ජූලි මාසය වන විට 7.3% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව නිකුත් කළ නවතම දත්ත වාර්තා පෙන්වා දෙයි. මෙය ජූනි මාසයේ වාර්තා වූ 6.8%ක අගයට සාපේක්ෂව වැඩිවීමක් වන අතර, 2023 වසරේ ජූනි මාසයෙන් පසුව වාර්තා වූ ඉහළම උද්ධමන අනුපාතිකය ද වේ.
කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CCPI) පදනම් කරගනිමින් ගණනය කරන ලද මෙම උද්ධමනය අඛණ්ඩව සිව්වන මාසයටත් මහ බැංකුව අපේක්ෂිත 5%ක මට්ටම ඉක්මවා ගොස් තිබේ. පසුගිය අප්රේල් මාසයේදී 5.4%ක් ලෙස සටහන් වූ උද්ධමනය පිළිවෙලින් මැයි මාසයේදී 5.5%ක් සහ ජූනි මාසයේදී 6.8%ක් ලෙස ක්රමයෙන් ඉහළ යෑමේ ප්රවණතාවක් පෙන්නුම් කළේය.
ආහාර, ප්රවාහන සහ මූලික උද්ධමන ප්රවණතා
ජූලි මාසය තුළදී ආහාර කාණ්ඩයේ උද්ධමනය ජූනි මාසයේ පැවැති 3.6% සිට 6.3% දක්වා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. ආහාර නොවන කාණ්ඩයේ උද්ධමනය ජූනි මාසයේ පැවැති 8.4% සිට 7.8% දක්වා සුළු පහත වැටීමක් පෙන්නුම් කළ ද, මාසික මිල ඉහළ යෑමට ප්රධාන වශයෙන් හේතු වී ඇත්තේ ගෘහස්ත ගොඩනැගිලි කුලී ගාස්තු ඉහළ යෑම ඇතුළු ආහාර නොවන වියදම්වල පැවැති වැඩිවීමයි.
ප්රවාහන වියදම් වාර්ෂික පදනමින් 17.2%කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, හෝටල් සහ ආපනශාලා ගාස්තු 10.6%කින් ද, අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ වියදම් 7.2%කින් ද ඉහළ ගොස් තිබේ. විචල්යතාවයෙන් වැඩි ආහාර සහ බලශක්ති මිල ගණන් ඉවත් කර ගණනය කරනු ලබන මූලික උද්ධමනය (Core Inflation) ද ජූනි මාසයේ පැවැති 4.0% සිට ජූලි මාසයේදී 4.4% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එමගින් පෙන්නුම් කරන්නේ සමස්ත ආර්ථිකය තුළම පැතිර පවතින මිල ඉහළ යාමේ පීඩනයයි.
වැටුප් වර්ධනය, මහ බැංකු ඉලක්ක සහ ගෝලීය බලපෑම්
උද්ධමනය ඉහළ යන පසුබිමක සාමාන්ය ජනතාවගේ වැටුප් වර්ධනය ඊට අනුරූපව සිදු වී නොමැති බව ද මහ බැංකු වාර්තා අවධාරණය කරයි. ජූනි මාසයෙන් අවසන් වූ වසරක කාලය තුළ අනියම් පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයන්ගේ නාමික වැටුප් 9%කින් සහ රාජ්ය අංශයේ සේවකයන්ගේ වැටුප් 5%ක ප්රමාණයකින් පමණක් වර්ධනය වී තිබේ.
2023 වසරේ මුදල් ප්රතිපත්ති රාමුව යටතේ සකස් කරන ලද 5%ක උද්ධමන ඉලක්කය නැවත සමාලෝචනය කිරීමට මහ බැංකුව පියවර ගනිමින් සිටින අතර, 2026 ඔක්තෝබර් මාසය වන විට නව එකඟතාවයකට එළැඹීමට නියමිතය.
මැදපෙරදිග කලාපීය නොසන්සුන්තාව ඇතුළු ගෝලීය ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවයන් ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ද මෙරට උද්ධමනය කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළ හැකි බවත්, 2027 වසර වන විට උද්ධමනකාරී තත්ත්වය ක්රමයෙන් සමනය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවත් මහ බැංකුව වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.
